rát rạt

Ăn phải ớt quá cay, trong miệng anh ấy cảm thấy rát rạt.

Định nghĩa

1. Tính từ:
   • Cảm giác nóng bỏng, xót và khó chịu trên da hoặc niêm mạc, thường do tiếp xúc với vật nóng, hóa chất hoặc bị tổn thương: "rát rạt" là từ láy diễn tả mức độ cao của cảm giác rát, cảm thấy nóng và đau nhói một cách khó chịu.
   • (Nghĩa bóng) Cảm xúc mãnh liệt, day dứt, khó chịu trong lòng: "rát rạt" còn có thể dùng để diễn tả một cảm xúc tiêu cực mạnh mẽ, ám ảnh trong tâm trí.

Ví dụ sử dụng

• Tính từ (nghĩa đen):

  • Vết bỏng làm da tôi rát rạt suốt cả đêm. (Cảm giác nóng rát từ vết bỏng khiến tôi rất khó chịu.)
  • Ăn phải ớt quá cay, trong miệng anh ấy cảm thấy rát rạt. (Vị cay của ớt gây ra cảm giác nóng xót trong khoang miệng.)

• Tính từ (nghĩa bóng):

  • Lời chỉ trích của cô ấy khiến lòng tôi rát rạt. (Những lời phê bình đó gây ra cảm giác day dứt, khó chịu trong tâm hồn.)
  • Nỗi nhớ nhà cứ rát rạt trong lòng người lính trẻ. (Cảm giác nhớ nhà dai dẳng và mãnh liệt.)

Các cách sử dụng nâng cao

• Dùng để nhấn mạnh: Từ "rát rạt" thường được dùng để nhấn mạnh mức độ của cảm giác "rát", cho thấy sự khó chịu ở cường độ cao và kéo dài.
  • Cơn sốt làm người bệnh cảm thấy nóng rát rạt khắp người. (Diễn tả cảm giác nóng ran rất mạnh và toàn thân.)

Biến thể và từ gần giống

• Rát (tính từ): cảm giác nóng và đau nhẹ trên bề mặt.

  • Da bị cháy nắng cảm thấy rát. (Cảm giác nhẹ hơn so với "rát rạt").

• Rần rật (tính từ): cảm giác đau nhói, râm ran (thường dùng cho đau cơ, xương).

  • Vết thương cũ mỗi khi trở trời lại đau rần rật. (Khác với "rát rạt" thường liên quan đến bề mặt da/niêm mạc).

Từ đồng nghĩa

• Nóng rát: cảm giác nóng đi kèm với cảm giác rát.
• Xót xa: (dùng cho nghĩa bóng) cảm giác đau đớn, day dứt trong lòng.

Từ trái nghĩa

• Dịu mát: cảm giác mát mẻ, dễ chịu, làm giảm cảm giác nóng rát.
• Êm ái: cảm giác nhẹ nhàng, thoải mái, không đau đớn hay khó chịu.